بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ
اَلْحَمْدُ وَ الثَّناءُ لِلِّهِ رَبِّ العالَمین وَ صَلَّی اللَّهُ عَلی سَیِّدِنا وَ نَبِیِّنا اَبی القاسِم المُصطَفی مُحَمَّد ص وَ عَلي اَهلِ بَيتِه الطَيّبين الطّاهِرين سِیَّما بَقیّةِ اللّهِ فی الاَرَضین وَ لَعْنَةُ اللّهِ عَلَي أعْدآئِهِمْ أجْمَعينَ إلَي يَوْمِ الدّين
در دویست و دومین خطبه در کاشان مُکرَّم، در هفتم ماه ذیقعده، چهارم اردیبهشت، خود و شما برادران و خواهران گرامی را به رعایت تقوای الهی، سفارش می کنم « اُوصیکُم وَ نَفسیِ بِتَقوَی اللّه ». در ادامه توصیه به تقوا در خطبه اول و بیان حکمت های نهج البلاغه، به حکمت صد و چهاردهم نهج البلاغه رسیدیم. امیرالمومنین علی ع در این حکمت به ما یاد می دهند، مومن کجا سوء ظن داشته باشد و کجا حُسن ظن. امام می فرمایند، « إِذَا اسْتَوْلَى الصَّلَاحُ عَلَى الزَّمَانِ وَ أَهْلِهِ، ثُمَّ أَسَاءَ رَجُلٌ الظَّنَّ بِرَجُلٍ لَمْ تَظْهَرْ مِنْهُ حَوْبَةٌ، فَقَدْ ظَلَمَ؛ وَ إِذَا اسْتَوْلَى الْفَسَادُ عَلَى الزَّمَانِ وَ أَهْلِهِ، فَأَحْسَنَ رَجُلٌ الظَّنَّ بِرَجُلٍ، فَقَدْ غَرَّرَ » وقتی زمانه به گونه ای هست که مردم و غالب اهل ان زمان، اهل کارهای خوب و صلاح هستند، اگر انسان به یک نفر سوء ظن پیدا کند بدون این که گناهی از او سرزده باشد، من به او بدگمان باشم و سوء ظن داشته باشم، این جا ظلم کرده است، و اگر زمانه بر عکس باشد، غالب زمانه، فساد باشد، انسان به یک نفر حُسن ظن داشته باشد، او خود را فریب داده است. ابن ابی الحدید در جلد هیجده صفحه ٢٧٨ می گوید، امیر مومنان ع اراده کرده است که برای انسان عاقل معین کند، در زمان صلاح، اگر سوء ظن پیدا کند ، این ظلم است و اگر در زمان فساد، خوش گمانی پیدا کند، خود فریبی است، بعد از این در حدیثی از قول جابر می گوید « نَظَرَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِلَی اَلْكَعْبَةِ فَقَالَ مَرْحَباً بِكِ مِنْ بَيْتٍ مَا أَعْظَمَكِ وَ مَا أَعْظَمَ حُرْمَتَكِ وَ اَللَّهِ إِنَّ اَلْمُؤْمِنَ أَعْظَمُ حُرْمَةً عِنْدَ اَللَّهِ مِنْكِ لِأَنَّ اَللَّهَ تَعَالَی حَرَّمَ مِنْكِ وَاحِدَةً وَ حَرَّمَ مِنَ اَلْمُؤْمِنِ ثَلاَثاً دَمَهُ وَ مَالَهُ وَ أَنْ يُظَنَّ بِهِ ظَنَّ اَلسَّوْءِ » پیامبر ص به کعبه نگاه کردند و به کعبه فرمودند، چقدر خدا به تو عظمت داده است و چقدر خدا حرمت تو را بزرگ کرده است. بعد پیامبر ص فرمود، اما والله، حرمت مومن، از کعبه بالاتر است. خداوند یک حرمت برای تو قائل شده است ولی برای مومن سه حرمت:
حرمت خون مومن، خون مومن احترام دارد،
حرمت مال مومن
حرمت نداشتن سوء ظن به مومن. درس این حکمت این است، در جامعه جهانی که نگاه می کنیم، غلبه با فساد است، اما به جامعه ایمانی و داخل کشور خود را که نگاه می کنیم غلبه با صلاح و ایمان است. در جامعه ایمانی، وظیفه حُسن ظن است، اما در جهانی، اگر می خواهیم با اروپا ارتباط داشته باشیم، وظیفه سوء ظن است. نباید به راحتی اعتماد پیدا کنیم. درس دوم این است که، ما نباید کاری کنیم که باعث سوء ظن دیگران بخودمان شویم. امیرالمومنین علی ع می فرماید « مَنْ دَخَلَ مَدَاخِلَ اَلسَّوْءِ اُتُّهِمَ » اگر کسی خودش وارد مکانی شود که نسبت به او سوء ظن پیدا می کنند، خودش را متهم کند. خودش باعث شد که دیگران به او سوء ظن پیدا کنند. مصداقی را بیان می کنم. در بحارالانوار جلد ۴٧ صفحه ٣٩ در حالات امام صادق ع امده است، هارون بن جحم می گوید، در شهر حیره نزدیک کوفه بودیم، یکی از افسران ارتش به مناسبتی، گروهی را دعوت کرد و از جمله مدعوین امام صادق ع بود، غذا اوردند، یکی از مهمانان تقاضای آب نمود، بجای اب برای او شراب اوردند، امام صادق ع فورا بلند شدند و فرموند، پیامبر ص فرموند، از رحمت خداوند دور است و ملعون است، کسی که بر سفره ای بنشیند که در ان شراب می نوشند. لذا به جوانان عزیز عرض می کنم، خدایی ناکرده، اگر دوست بدی، شما را به جلسه ای دعوت نمود، و در ان جلسه مشروب بود، شما لب نمی زنید ولی نشستن در جلسه ای که مشروب می خورند، حرام است و موجب می شود مو منین نسبت به شما سوء ظن پیدا کنند. این توصیه به تقوا در خطبه اول بود.
حجت الاسلام حسینی افزود : بحث اصلی و محوری و مستمر ما در خطبه ها ، قران است ، به ایه صد و هفتاد و هفت سوره بقره رسیدیم، ایه می فرماید « لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَىٰ حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا ۖ وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ ۗ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ » نیکی کردن این نیست که صورت خود را بسوی مشرق و مغرب کنید. بلكه نيكوكار كسى است كه به خدا و روز قيامت و فرشتگان و كتاب آسمانى و پيامبران ايمان آورده و مال (خود) را با علاقهاى كه به آن دارد به خويشاوندان و يتيمان و بيچارگان و در راهماندگان و سائلان و در (راه آزادى) بردگان بدهد، و نماز را برپاى دارد و زكات را بپردازد، و آنان كه چون پيمان بندند، به عهد خود وفا كنند و آنان كه در (برابر) سختىها، محروميّتها، بيمارىها و در ميدان جنگ، استقامت به خرج مىدهند، اينها كسانى هستند كه راست گفتند (و گفتار و رفتار و اعتقادشان هماهنگ است) و اينان همان پرهيزكارانند.
نکات ایه :
نکته اول : چرا این ایه نازل شد؟ در تفسیر منسوب به امام حسن عسکری ع صفحه ۴۶۴ که ایت الله جوادی املی نیز در تسنیم جلد نهم صفحه ١٣۵ همین حدیث را اورده است، می فرماید، امام زین العابدین ع فرمودند « إِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لَمَّا فَضَّلَ عَلِيّاً عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَ أَخْبَرَ عَنْ جَلاَلَتِهِ عِنْدَ رَبِّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَبَانَ عَنْ فَضِيلَةِ شِيعَتِهِ وَ أَنْصَارِ دَعْوَتِهِ وَ وَبَّخَ اَلْيَهُودَ وَ اَلنَّصَارَی عَلَی كُفْرِهِمْ وَ كِتْمَانِهِمْ لِذِكْرِ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ وَ آلِهِمَا فِي كُتُبِهِمْ بِفَضَائِلِهِمْ وَ مَحَاسِنِهِمْ فَخَرَتِ اَلْيَهُودُ وَ اَلنَّصَارَی عَلَيْهِمْ فَقَالَتِ اَلْيَهُودُ قَدْ صَلَّيْنَا إِلَی قِبْلَتِنَا هَذِهِ اَلصَّلاَةَ اَلْكَثِيرَةَ وَ فِينَا مَنْ يُحْيِي اَللَّيْلَ صَلاَةً إِلَيْهَا وَ هِيَ قِبْلَةُ مُوسَی اَلَّتِي أَمَرَنَا بِهَا وَ قَالَتِ اَلنَّصَارَی قَدْ صَلَّيْنَا إِلَی قِبْلَتِنَا هَذِهِ اَلصَّلاَةَ اَلْكَثِيرَةَ وَ فِينَا مَنْ يُحْيِي اَللَّيْلَ صَلاَةً إِلَيْهَا وَ هِيَ قِبْلَةُ عِيسَی اَلَّتِي أَمَرَنَا بِهَا وَ قَالَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنَ اَلْفَرِيقَيْنِ أَ تَرَی رَبَّنَا يُبْطِلُ أَعْمَالَنَا هَذِهِ اَلْكَثِيرَةَ وَ صَلَوَاتِنَا إِلَی قِبْلَتِنَا لِئَلاَّ نَتَّبِعَ مُحَمَّداً عَلَی هَوَاهُ فِي نَفْسِهِ وَ أَخِيهِ » پیامبر ص فضایل علی ع را برای مردم بیان کرد، که مولی علی ع چقدر نزد خداوند عظمت دارد، نه فقط علی ع نزد خداوند بزرگ است، شما برادران و خواهران که شیعه علی بن ابی طالب ع هستید، نزد خداوند مقام دارید. پیامبر ص این احادیث را برای مردم بیان کردند، بعد، یهود و نصارا را توبیخ کردند، چون فضایل محمد ص و علی ع و ال او را کتمان کردند، با وجود انکه در کتب انها امده است. در مقابل توبیخ نبوی، یهود و نصارا گفتند، ما بسوی این قبله مدت ها نماز خواندیم و در بین ما « یهود » کسانی هستند که شب تا صبح را بسوی ان قبله عبادت می کنند، این قبله موسی کلیم الله است. مسیحی ها هم مشابه همین را گفتند، ما هم بسوی قبله خودمان بسیار نماز خواندیم، کسانی را داریم که شب ها بسوی این قبله احیاء گرفتند، همین قبله ای است که عیسی، امر کرده است. هر کدام از این دو فرقه « یهود و نصارا » بطور مشترک، این را گفتند، بنظر تو، ای رسول الله، خدا باطل می کند اعمال کثیر ما را، نماز های ما را بسوی قبله ما. چون ما از حضرت محمد ص تبعیت نمی کنیم بخاطر تمایل او درباره خودش و برادرش علی ع. همین که ما تمایلات تو را درباره خودت و علی ع گوش نمی کنیم، این همه نماز که بسوی قبله موسی و عیسی خواندیم، خدا همه را باطل می کند، این جا، ایه نازل شد « لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ » ای مسیحی ها و یهودی ها بدانید، بِرّ و نیکی کردن فقط این نیست که شما بسوی قبله نماز بخوانید. تا قبل از نسخ، استقبال و روی بسوی مشرق « قبله مسیحیان » و مغرب « قبله یهودیان حجاز » تمام بِرّ نبود. استقبال و روی بسوی قبله، یک بخش، و یکی از اعمال نیک است. پس بِرّ چیست؟ بِرّ در ادامه ایه امده است « وَلَٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ ».
نکته دوم : تفاوت بِرّ و بَرّ چیست؟ بَرّ، یکی از اسماء الله است. قران در سوره طور ایه ٢٨ می فرماید « إِنَّهُ هُوَ الْبَرُّ الرَّحِيمُ » خدای متعال بَرّ است. بَرّ یعنی نیکوکار، کسی که به دیگران نیکی می کند. در سوره مریم ایات دوازده تا چهاره در بیان صفت حضرت یحیی هم امده است « يا يَحْيى خُذِ الْكِتابَ بِقُوَّةٍ.... وَكَانَ تَقِيًّا...وَبَرًّا بِوَالِدَيْهِ » حضرت یحیی، کتاب اسمانی را محکم بگیر، حضرت یحیی با تقوا بود، نسبت به پدر و مادرش بَرّ « نیکوکار » بود.
پس کلمه بَرّ « با فتحه روی حرف ب » به معنای نیکوکار است و از اسماء الله است « و جمع ان ابرار است » و صفتی است برای انسان های خوب مانند حضرت یحیی، و همه شما خوبان. انقدر مقام ابرار و نیکوکاری مهم است که قران در سوره ال عمران ایه ١٩٣ می فرماید « رَبَّنَا إِنَّنَا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِلْإِيمَانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّكُمْ فَآمَنَّا ۚ رَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَكَفِّرْ عَنَّا سَيِّئَاتِنَا وَتَوَفَّنَا مَعَ الْأَبْرَارِ » خدایا، ما صدای منادی که فرمود ایمان بیاورید را شنیدیم و ایمان اوردیم، گناه ما را ببخش، و ما را با ابرار بمیران و محشور کن. فرزانگان عالم دعا می کنند که خدایا، ما را با ابرار بمیران و محشور کن.
اما معنای بِرّ چیست؟ صاحب مجمع البیان در جلد اول می فرماید، بِرّ یعنی احسان کردن و مصدر است. بَرّ یعنی نیکوکار و بِرّ یعنی احسان کردن. عطوفت ورزیدن، مهربانی کردن.
نکته سوم : تا این بخش از ایه، خداوند به یهودیان و مسیحیان فرمود: بِرّ یعنی نیکی کردن و فقط این نیست که روی خود را بسوی مغرب و مشرق نمائید. پس بِرّ چیست؟ ای مسیحیان و یهودیان که به پیامبر ص ایراد می گیرید و خود را صاحب بِر می دانید بدانید، بِرّ و نیکی کردن ارکانی دارد، ارکان بِرّ عبارتست از :
١ _ عقاید صحیح و درست باشد،
٢ _ اخلاق خوب
٣ _ انجام اعمال صالح. و شما اهل کتاب فاقد این ها هستید. این مطلب را منطبق بر ایه شریفه می کنیم. خداوند می فرماید اولین رکن بِرّ، داشتن عقیده صحیح است. عقیده صحیح در این ایه عبارتست از:
١ _ایمان به مبداء « وَلَٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ »
٢ _ ایمان به معاد « وَالْيَوْمِ الْآخِرِ »
٣ _ ایمان به همه فرشتگان « وَالْمَلَائِكَةِ »
۴ _ ایمان به همه کتب اسمانی از جمله قران« وَالْكِتَابِ »
۵ _ ایمان به تمام انبیاء، از جمله حضرت پیامبر ص« وَالنَّبِيِّينَ ».
اگر می خواهیم جزو ابرار باشیم، رکن دوم بِرّ، انجام عمل صالح است، انسان انفاق مالی در راه خدا داشته باشد« وَلَٰكِنَّ الْبِرَّ...... وَآتَى الْمَالَ عَلَىٰ حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ » انسان در راه خدا به ذوی القربی، یتیمان، مساکین، در راه ماندگان، فقراء و آزاد کردن بردگان، و ادامه عمل صالح« وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ » نماز را اقامه کند، زکات را بدهد. این رکن دوم بِرّ است.
رکن سوم بِرّ، اخلاق خوب است. دو مطلب مهم در اخلاق در پایان ایه امده است.
١ _ صبر در تلخی ها و دشواری ها و ضررها « وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ ». یک تفسیر « الْبَأْسَاءِ » یعنی، فقر « وَالضَّرَّاءِ » یعنی، بیماری ها « وَحِينَ الْبَأْسِ » یعنی جنگ. مانند جنگ چهل روز ماه رمضان. انسان استقامت کند.
٢ _ « وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا » وفای به عهد. پس بِرّ سه رکن دارد، رکن اعتقادی، رکن اخلاقی و رکن اعمال صالح و شما یهودیان و مسیحیان فاقد این ارکان هستید. انها چطور فاقد این ارکان هستند؟
١ _ مبداء و توحید شما مختل است. قران در سوره توبه آیه ٣٠ می فرماید « وَقَالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللَّهِ وَقَالَتِ النَّصَارَى الْمَسِيحُ ابْنُ اللَّهِ » یهودیان گفتند، عُزیر، پسر خداوند است و مسیحیان گفتند، مسیح، پسر خداوند است. توحید این ها غلط است و مشرک هستند.
٢ _ معاد انها غلط است. قران در سوره بقره آیه ٨٠ می فرماید « وَقَالُوا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّامًا مَعْدُودَةً ۚ قُلْ أَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدًا فَلَنْ يُخْلِفَ اللَّهُ عَهْدَهُ » انها گفتند اگر جهنم هم برویم، برای ایام معدودی است. علیرغم این همه جرم جنایت می گویند برای ایام معدودی در جهنم هستیم. صاحب مجمع بیان می کند، این ها معتقدند، عمر جهان هفت هزار سال است و ما برای هر هزار سال، یک روز عذاب می شویم. لذا خداوند، هفت روز ما را به جهنم می برد.
٣ _ ایمان به فرشتگانشان هم غلط است. قران در سوره بقره ایه ٩٧ و ٩٨ می فرماید « قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ...، مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِلَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَالَ ». با فرشتگان هم مخالف بودند. رکن اعتقادی کاملا مخدوش است
۴ _ ایمان به کل کتب اسمانی از جمله قران، قران در سوره ١٧۶ سوره بقره می فرماید « وَإِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِي الْكِتَابِ » در کتاب اسمانی اختلاف کردند. گفتند ما، وحی خاتم بودن قران را قبول نداریم
۵ _ مختل بودن ایمان به انبیاء، قران در سوره بقره ایه ۶١ می فرماید « وَيَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ الْحَقِّ » انبیاء را به ناحق به قتل می رساندند. رکن اعتقادی کاملا مخدوش است.
۶ _ رکن اعمال صالح از جمله انفاقات مالی انها هم غلط است ، قران در سوره یس ایه ۴٧ می فرماید، « وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ قَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا أَنُطْعِمُ مَنْ لَوْ يَشَاءُ اللَّهُ أَطْعَمَهُ » وقتی به انها گفته شد انفاق کنید، اهل کتاب کافر به مومنین گفتند، ما انفاق کنیم به کسانی که اگر خداوند می خواست به انها اطعام می کرد. اهل انفاق نبودند
٧ _ در مباحث اخلاقی، وفای به عهد هم نداشتند. قران در سوره مائده ایه ١٣ می فرماید « فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِيثَاقَهُمْ لَعَنّا » چون نقض عهد کردند ما انها را لعنت کردیم
٨ _ صبر و بردباری هم ندارند. به قول ایت الله جوادی املی، در میان جنگ گفتند، غذا باید متعدد باشد، ما غذای واحد نمی توانیم بخوریم. قران در سوره بقره آیه ۶١ می فرماید « وَإِذْ قُلْتُمْ يَا مُوسَىٰ لَنْ نَصْبِرَ عَلَىٰ طَعَامٍ وَاحِدٍ » یا در ایه دیگر قران می فرماید، وضع ما چه فرقی نمود؟ قبل از این که به تو ایمان بیاوریم در سختی بودیم، الان هم. که به تو ایمان اوردیم در سختی هستیم. پس به فرموده قران، بِرّ، ارکان اعتقادی، اخلاقی و اعمال صالح دارد و شما یهودیان فاقد ارکان بِرّ هستید.
خدایا : ما را در ارکان بِرّ و نیکوکاری موفق بدار
خدایا : ایمان و اعتقاداتمان، اخلاق و اعمال صالح ما را منطبق بر قران و حدیث قرار بده
بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ
وَالْعَصْرِ، إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ ، إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ
خطبه دوم
بسم الله الرحمن الرحيم
الحمد و الثناء لله رب العالمین اللهم صل علي محمد و آل محمد و صل علی علی امیرالمؤمنین و صل علی الصدیقه الطاهره فاطمه الزکیه حبیبت حبیبک و نبیک و ام احبائك و اصفيائك و صل علی الحسن و الحسین سیدي شباب اهل الجنه و علی علی بن الحسین زین العابدین و محمد بن علی الباقر و جعفر بن محمد الصادق و موسی بن جعفر الکاظم و علی بن موسی الرضا المرتضي و محمد بن علی الجواد و علی بن محمد الهادی و الحسن بن علی الزکی العسكری اللهم صل علی حجت بن الحسن المهدی القام المنتظر
الحمدلله رب العالمين اللهم صل علي محمد وآل محمد
اللَّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَهِ بنِ الحَسَن صَلَواتُکَ علَیهِ و عَلی آبائِهِ فی هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فی کُلِّ سَاعَةٍ وَلِیّاً وَ حَافِظاً وَ قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْناً حَتَّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعاً وَ تُمَتعَهُ فیهَا طَوِیلا
شادی روح حضرت امام راحل و امام شهيدمان و همهي شهدا، مخصوصاً شهداي جنگ ماه رمضان و شهداي استان اصفهان و منطقهي كاشان و شهدايي كه اين ايام سالگرد و اربعين آنهاست و سه امام جمعهي عزيز فقيدمان صلواتي هديه بفرماييد.
اوصيكم و نفسي بتقوي الله
برادران و خواهران، جوانان عزيز، درخطبهي دوم هم خود و شما را به رعايت تقوا سفارش ميكنم
اوصيكم و نفسي بتقوي الله
اگر خاطرتان باشد، ما دعاي مكارم الاخلاق را تمام كرديم، در توصيه به تقواي خطبه و بعد حقوق امام زمان عليه السلام را شروع كرديم به كمك جملهي دعاي ندبه
وَ أَعِنَّا عَلَى تَأْدِيَةِ حُقُوقِهِ إِلَيْه
اين جلسه، جلسهي ششم هست از حقوق امام عصر، بحث انتظار، انتظار امام زمان، منتظر امام زمان بودن، يك حقي است كه بر عهدهي ماست، اما معناي انتظار چيست؟
شهيد مطهري، سه تا معنا را براي انتظار بيان كرده اند
1-ميفرمايد انتظار فرج، استنتاج شده، نتيجه گرفت شده است، از يك اصل قرآني مهم و آن حرمت يأس از روح الله، حرام است انسان از رحمت الهي مأيوس شود
(وَ لا تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ) از رحمت خدا مأيوس نشويد
شهيد مطهري ميفرمايد:
انتظار فرج يك اصل قرآني است، نتيجهي اصل مأيوس نشدن به رحمت و لطف باري تعالي،
حُرمت يأس از روح الله، اين يك معنا براي انتظار فرج، هيچ كسي مأيوس نباشد از رحمت الهي
2- معناي دوم ميفرمايد انتظار فرج، يعني انتظار و اميد محقق شدن قطعي غلبهي صالحان بر جباران عالم، منتظر و ا نتظار يعني من آرزو دارم، اميد دارم آن وعدهي الهي كه غلبهي صالحان است محقق شود و جباران عالم ريشه كن شوند انتظار قدرت اسلام،
معناي سوم
3- مي فرمايد يعني اميدوار باشيم كه پيروزيهاي جبههي باطل موقت است،
لِلْبَاطِلِ جَوْلَة يك جولاني دارد جبههي باطل، اما جبههي حق انشاءالله مستقر تا پايان دنيا، دولت او خواهد بود و ما اين عبارتها را مكرر داريم از جمله در زيارت جامعهي كبيره
مُصَدِّقٌ بِرَجْعَتِكُمْ ما تصديق ميكنيم، شما اهل بيت و بر ميگرديد به دنيا
اين سه تا معنا از قول شهيد مطهري براي انتظار فرج
يك معنا هم از صاحب مكيال محضرتان عرض ميكنم علامهي موسوي اصفهاني جلد 2 صفحهي 214
ايشان ميفرمايد انتظار فرج، يعني يك حالت روحي و نفساني ما پيدا كنيم، آمادگي پيدا كنيم، براي آن چيزي كه انتظارش را ميكشم
هرچه انتظار منتظر، شديدتر باشد، بايد آمادگي او قويتر بشود
يك معناي آمادگي خود ايشان ميگويد يعني من تلاش كنم، مهذّب كنم، نفس خودم را، مهذّب كنم يعني چي ؟
يعني هر صفت مذمومي خواهران و برادران داريم، ما كه منتظر امام زمان هستيم تلاش كنيم يكي يكي صفات بد خودمان را كنار بزنيم
و صفات پسنديده و ممدوح را كسب كنيم، اين ميشود آمادگي و انتظار براي فرج
اين چهار معنا براي انتظار فرج
اين معناي چهارم همان تقوا هست، واجبات، انجام بشود، محرمات ترك شود، كه من يك مصداق امروزي اش را اگر بخواهم بگويم، انصاف در معاملات است، باز از امام صادق عليه السلام محضرتان عرض ميكنم مطلبي را كه مكرراز عزيزان روحاني شنيديد اما تكرارش ميارزد
در بحار جلد 47 صفحهي 59 آمده، امام صادق عليه السلام، هزار دينار و سكه طلا را دادند به يكي از اصحابشان به نام مصادف فرمودند برو تجارت كن، ايشان هم همراه شد با بازرگانان از مدينه حركت كردند به سمت مصر، كالايي را خريدند، نزديك مصر يك كاروان از مصر داشت ميآمد بيرون پرسيدند اين كالايي كه ما خريديم و داريم چه وضعيتي درمصر دارد؟ گفتند ناياب است، اين جا مصادف و بازرگانان مسلمان مدينه هم پيمان شدند كه به سود كمتر از صد در صد نفروشند
وقتي برگشتند مدينه، مصادف آمد خدمت امام صادق عليه السلام دو تا كيسه هركدام هزار دينار گذاشت جلو امام صادق عليه السلام، حضرت فرمود سود سرشاري به دست آوردي، چگونه؟ اينها را كه حضرت ميداند، اما ميخواهد اقرار بگيرد، ماجرا راگفت هم پيمان شديم، ببينيد پاسخ را
اي كسبهي عزيزك اشان واستان اصفهان و هركسي كه صداي من به او ميرسد،ما شيعهي امام صادق عليهالسلام هستيم، انتظار امام زمان از من و شما تقواست، امام صادق عليهالسلام فرمود سبحانالله، به زيان گروهي از مسلمانان هم پيمان شديد، كه كالاهايتان را با سود كمتر از صد درصد نفروشيد؟
بعد حضرت يك كيسه را كه اصل سرمايه شان بود برداشتند، فرمودند من به اين سودي كه با بي انصافي به دست آمده نياز ندارم، بعد اين جملهي كليدي را فرمودند
«يَا مُصَادِفُ، مُجَالَدَةُ السُّيُوفِ أَهْوَنُ مِنْ طَلَبِ الْحَلَالِ».
انسان شمشير بزند با شمشير زخمي بشود از اين كه مال حلال به دست بياورد آسانتر است
اين توصيه به تقوا
اما مناسبتها، اولين مناسبت و مهمترين مناسبت ميلاد حضرت ثامن الحجج علي ابن موسي الرضا علیه آلاف التحیه و الثناء.
قبل از خطبهها استفاده كرديم از مسئول خادمياران رضوي، حضور با شكوهي هم دارند، ضمنان چايخانهي امام رضا عليه السلام هم هر هفته ما به ياد امام رضا عليه السلام تبركا استفاده ميكنيم از الطافشان
نكته اي كه من دربارهي امام رضا عليه السلام سريع عرض ميكنم، اين است، ائمهي ما، مظهر بسم الله الرحمن الرحيم هستند، همانطور كه خدا رحمت رحماني دارد، و رحمت رحيمي دارد، ائمهي ما از جمله امام رضا عليه السلام هم همين دو نوع رحمت دارند، رحمت رحماني و رحمت رحيمي
مثال رحمت رحمانيش اين است، هركسي چه مسلمان، چه مسيحي، چه يهودي چه شيعه، چه سني، دستش را جلوي امام رضا عليه السلام دراز كند و يك حاجتي داشته باشد مثل بيماري شفا پيدا كند، مثل بچه دار نشدن، خدا به او بچه بدهد امام رضا عليه السلام، مصلحت بدانند انجام ميدهند.
مأمون قاتل امام رضا است از يك كنيزش مايل بود بچه دارشود بچه دار نميشد به امام رضا عليه السلام گفت حضرت فرمود ستلد به زودي متولد مي شود، رحمت رحماني امام رضا به قاتل خودش،
استاد ما علامه آيت الله مصباح يزدي فرمود يكي از شاگردان من، از گروه علوم تربيتي مؤسسه، رفت به قصد اينكه كرامتي را خدمت امام رضا عليه السلام ببيند، به مشهد، با يكي از دوستان همراه شد ميگويد شب رفتيم افرادي را آورده بودند بنجرهي فولاد آنجا منتظر شفا بودند، ميگفت يك آقايي را آورده بودند اصلا عضو چشم نداشت، نه اينكه چشم داشت و نابينا، اصلا پوست پوست بود بعد فرمود ما دو تا به اين شخص نگاه ميكرديم ببينيم امشب چه اتفاقي ميافتد، تا حدود 12 ميگفت رفيق من كنارمن بود، اما 12 شب خوابش گرفت گفت من ديگه ميروم، ولي من ماندم، من يعني همان، شاگرد آيت الله مصباح در گروه تربيتي مؤسسه، ميگويد نزديكهاي سحركه شد من با چشم خودم ديدم اين پوست شكاف برداشت، عضو چشم ايجاد شد و صدا زد كه خدايا شفا گرفتم، يك صلوات ختم كنيد.
ما به اين ميگوييم رحمت رحماني امام رضا عليه السلام، اما رحمت رحيمي، يك رحمت ويژه است، كه با يد يك كارهايي ما انجام بدهيم تا اين رحمت شامل حال ما شود اولين خطبهاي كه من در كاشان خواندم، و اقاي محمد گلپايگاني، حاج آقاي محمدي گلپايگاني تشريف آوردند حكم من را اينجا خواندند اين ماجرا را من عرض كردم، الان محضرشما تكرار ميكنم، كتاب آقاي ري شهري، داستانهاي آموزنده كتاب بسيار خوبي است، همان اوايل كتاب نقل ميكند از آقاي آيت الله آسيد جواد علم الهدي كه دو سه سال پيش مرحوم شدند در تهران، فرمود سال 42 قبل از قيام، حضرت امام من را خواست، فرمود مأموريتي دارم براي تو ميروي مشهد، رسيدي خدمت امام رضا عليه السلام وضو جديد بگير مقابل ضريح بايست به امام رضا از قول من بگو آقا كار مهمي را درنظرگرفتم، اگر راضي هستيد كمكم كنيد، اگر راضي نيستيد همين الان مانعم بشويد، ايشان ميگويد من اين كار را كردم، گفتم ولي خودم هم نميدانستم آن امر مهم چيست؟
تا اينكه نامهي حضرت امام را بردم خدمت آيت الله العظمي ميلاني، ايشان نامه را باز كرد جلو خودم من خواند
بسم الله الرحمن الرحيم حضرت آيت الله ميلاني بعد از سلام و احوال پرسي، من تصميم گرفتم شاه را ساقط كنم و اگر آمريكا هم بخواهد به او كمك كند با آمريكا هم درگير ميشوم.
اين آن امر خطير امام بود، اذنش را از كي گرفت امام رضا عليه السلام
اين ميشود آن رحمت رحيميه امام رضا به امام راحل ما حضرت امام خميني(ره)
چكار كنيم من و شما را رحمت رحيمي نصيبمان شود
يك قاعده اش اين است، (ارْحَمْ تُرْحَمْ)
تو رحم كن تا رحمت رحيمي نصيب تو شود.
استاد سخن، حضرت حجت الاسلام و المسلمين حاج آقاي ماندگاري تماسي داشتند قبل از ظهركه اگرما از قبلمي دانستيم برنامه را به گونهاي تنظيم ميكرديم كه از محضر ايشان فيض ببريم، منتها برنامه چيده شده يود، هم قبل از اذان و هم بعد از نماز همه از قبل مشخص شده بود محروم هستيم ايشان بايد راههاي دريافت رحمت رحيميه را براي ما توضيح بدهند
مناسبت دوم بحث مذاكرات و وضعيت جنگ هست
به لطف خدا و حضور شما مردم اوضاع فوق العاده درجهت صحيحي دارد پيش ميرود قدرت جمهوري اسلامي روز به روز براي دنيا متبلور ميشود من چند نكته را ذيل اين عرضم محضرتان تقديم كنم
آمريكا خيلي مايل بود كه اسرائيل را بيرون نگه دارد و او آزاد باشد هر غلطي ميخواهد بكند نسبت به عزيزان ما در حزب الله و لبنان، ولي دست ما بسته باشد در اين سكوت نظامي و اين دو هفته و او آزاد ما دست بسته، جمهوري اسلامي هم از نظر ديپلماتيك، كارهاي خودش را انجام داد، با اطرافي كه قابل توجه بودند و مؤثر، تماس گرفت و هم تهديد جدي نظامي كرد فرمانده قرارگاه خاتم كه اگر تا فلان ساعت رژيم آتش بس نكند، ما وارد جنگ ميشويم به لطف خداي متعال، خود آمريكا به او قلاده زد، و اين ميتوانستيم با حملهي نظامي به لبنان به دست بياوريم، اما عرض كردم در دو خطبهي قبل به دلائلي حزب الله فرمود شما ورود نكنيد و الان با اين وضعيت شده يك تعهد، گردن آمريكا كه او مهار بزند اين سگ زنجيري خود شرا
اين نكتهي اول
نكتهي دوم ما به مذاكره كنندگان خودمان اعتماد داريم، در هفتهي قبل محضرتان عرض كردم، اين 10بندي كه قرائت شد به رؤيت رهبر عزيزمان رسيد، حضرت آقا امام آيت الله سيد مجتبي خامنه اي، مواردي از اين 10 بند را هك و اصلاح فرمودند، در مجموع 10 بندي كه مورد تأييد حضرت آقا بود به دشمن ارائه شد، و با نظر رهبر عزيز، آقاي قاليباف، در مذاكره شركت كرد و آقاي قاليباف هم با قدرت وارد شد، يكي از مواردش را خو ايشان در آن مصاحبهشان بيان كردند كه ما به ايشان گفتيم گزارشاتي كه ما داريم كشتيهاي مين روب شما الان دارند ميروند سراغ مينها، به آنها اعلام كنيد اگركنار نروند، ما آنها را ميزنيم، در همان جا تيم آمريكا گفت فقط 15 دقيقه به ما فرصت بدهيد كه ما دستور برگشت كشيهاي مين روب را بدهيم، آقاي قاليباف ميگويد من برايم فرقي نميكند كه، من يك سرباز هستم براي ولايت، فرقي برايم نمي كند جلوي من برگههاي نقشهي جنگ باشد، يا برگههاي مذاكره هر دويش مبارزهي با استكبار و آمريكاي خبيث هست اين هم نكتهي دوم كه به تيم مذاكره كنندهي خودمان اعتماد داريم
نكتهي سوم
آمريكا، اعلام كرد كه اين دو هفته در همان مذاكرهي اول اعلام كرد گفت اگر منجر به توافق نشود، مجدد من حمله ميكنم، يعني در همان دور اول، و يك عده هم گفتند اگر خوب دقت كنيد منجر به توافق نشود تيم مذاكره كنندهي شما را ترور ميكنيم، دو تا تهديد، ترور يكي هم حملهي مجدد به پلها و نيروگاهها، اما شما ديديد تيم مذاكره كننده وقتي ديد به جاي 10 بند 15 بند ترامپ مطرح شده، با پشتوانهي محكم شما در ميادين و خيابانها تيم مذاكره كننده محكم در مقابل انها ايستادند و با آنها باج ندادند. اين هم نكتهي دوم
نكتهي سوم، آمريكا وقتي ديد سرش به سنگ خورد و با يك بنيان مرسوس مواجه شد تا حالا سابقه ندارد آمريكا
از كسي نه بشنود، اما با ايمان به خداي شما و رزمندگان و هدايتهاي عالي رهبر معظم تيم مذاكره كننده محكم در مقابل شان ايستادند آمريكا
طراحي كرد گفت پس من محاصرهي دريايي ميكنم ايران را، يعني تنگهي هرمز را باز نمي كني، كاري ميكنم كه كشتي به مقصد ايران نرسد، به بندرهاي شما از بنادر شما هم مبدأ ايران به جاهاي ديگر نرسد، شما تنگهي هرمز را بستي؟ من ميروم آن طرفتر درياي عمان شما را محاصرهي دريايي ميكنم،
تا بحث محاصره پيش آمد خوب طبق قرار داد ما طبق قرار داد، تنگهي هرمز را محدود بازگشايي كرده بوديم، محدود يعني چي؟ اين توييت آقاي عراقچي، توييت خوبي نبود، محدود يعني فقط كشتي تجاري برود، با اجازهي ايران برود، آن مسيري هم كه ايران معين ميكند از آبهاي ساحلي ما برود، نه بين الملل، و عوارض تأمين امنيت را هم پرداخت كند كشتي نظامي هم ممنوع است، كشتي تجاري متخاصم با ما هم ممنوع است، ملاحظات امنيتي ما هم بايد رعايت بشود، بارها يعني از بررسي ما وارسي ما رد ميشود
اين آن بازگشايي محدود بود
تا محاصرهي دريايياش را جدي گرفت، هشدار داد يك كشتي ما را گرفت، جمهوري اسلامي چند گام را برداشت در مقابل اين كار آمريكا
1- گام اول بلافاصله جمهوري اسلامي تنگهي هرمز را به حالت قبل برگرداند يعني همان بازگشايي محدود برگشت به حالت قبلي و هيچ كشتي تجاري حق عبور ندارد حتي با اجازه
آمريكاييها ديدند باز سرشان به سنگ خورد، اخباري كه حقير دارم اين است، آمدند التماس كردند گفتند ما محاصره را بر ميداريم، ميگذاريم كشتيهاي شما بروند و بيايند، اما اعلام نكنيد اين را، دقت كرديد چي شد؟ آمريكا آمد به گفت من محاصره را بر ميدارم كشتيهاي شما بروند و بيايند، ولي اعلام نكنيد آبروي من را حفظ كنيد جمهوري اسلامي اعلام كرد خير، بازگشايي بايد رسمي و اعلام علني باشد
گام دوم ما
اگر قرار باشد محاصره را ادامه بدهد يعني كشتيهاي ما نتوانند عبور بكنند و دست به شرارت بخواهد بزند، بالاخره يك نيرويي بايد اطراف ما بياورد، جمهوري اسلامي با قدرت هم به ناوگان آنها و هم به شركاي آنها در منطقه رحم نخواهد كرد.
در گام سوم اگر بخواهد محاصرهي دريايي ما را ادامه بدهد تنگهي هرمز از اين هم بستهتر ميشود يعني چه بستهتر؟ يعني تنگهي باب المندب هم اضافه ميشود تا حالا آمريكاييها فكر ميكردند باب المندب را ما از طريق يمن خواهيم بست، اما شما ديديد غافلگير شدند، سومالي وارد شد، به اضافه بارهاي ما 80 درصدش مال چين هست، وزير دفاع چين اعلام كرد اگر به كشتيهاي چيني تعرض بشود به كشور ما تعرض شده و اين براي آمريكا يعني توسعه و گسترش درگيري، لذا دقيقا آيه آيهي
(وَ مَكَرُوا وَ مَكَرَ اللَّهُ )
آمريكا به فكر خودش مكري كرد تدبيري كرد، اما در مكر خودش الان گرفتار است.
به اندازهاي كه جان بولتون مشاور امنيت ملي سابق ترامپ ميگويد من دارم ميبينم كه ترامپ دنبال يك توافق است، اما من جان بولتون نگران هستم كه اين ترامپ بالاخره براي خروج از اين گرفتاري و مخمصه برود يك توافقي با ايران بكند كه براي آمريكا رضايت بخش نباشد ولي او اعلام پيروزي بكند. اين وضعيت ترامپ است برادران و خواهران اين روايت فتح است، من خواهشم از برادران و خواهراني كه در ميادين صحبت ميكنند اين قدرت جمهوري اسلامي را بگويند، آمريكا يك طرفه آمده آتش بس را تمديد كرده، جمهوري اسلامي اصلا تقاضا نكرده، خودش امده گفته كه پاكستان تقاضا كرد، يك عقب نشيني اما در لفافهي تهديد، عقب نشيني يك طرفهي بدون امتياز، بدون ضرب العجل تمديد.
لذا مقامات ارشد سابق آمريكا دارند ميگويند اظهارات هيجاني ترامپ درشبكههاي اجتماعي باعث شده ايرانيها بفهمند آمريكا در وضعيت اضطراب قرار داد.
آخرين عرض من اين است در توئيت ترامپ ملعون، آمد بود رؤساي ايران با هم اختلاف نظر دارند، من منتظرم به يك وحدت نظر برسند، اين خواهران و برادران يكي از نقشههاي شوم دستگاههاي خبيث شيطاني عليه ما هست يعني جنگ را از حوزهي نظامي دارند متمركز مي كنند درحوزهي شناختي و ذهني،
مي خواهند دختر ما، پسر ما، خانم چادري ما، آقاي ما در اجتماعات برود سراغ حرفهايي كه اينها منتقل ميكنند، لذا حقير در اين اجتماعاتي كه در 14 شهر منطقهي كاشان داشتم، گاهي اوقات مواجه ميشدم با همين حرفهايي كه اينها القا كردند
ميپرسند اصلا رهبر ايران وجود دارد؟
دقت ميكنيد چقدر روي ذهن جوان ما كاركرده، اصلا رهبر وجود دارد؟
يا رهبر را محاصره كردند، نظاميها دارند كارها را انجام ميدهند اصلا حرف رهبر به كسي نمي رسد
من سه شنبه تهران بودم براي چهلم آقاي سردار نائيني، آنجا از بزرگان بيت را من زيارت كردم، الحمدالله رهبر عزيز ما، رهبر امروز ما در حيات كامل درسلامتي كامل با اقتدار، با تسلط با تدبير و با كفايت امور را دارند اداره ميكنند.
اما ما احتمال جنگ را منتفي نميدانيم بچههاي نظامي ما، در آماده باش صد درصد هستند، يعني تمام حركات آنها زير نظر هست، خواهران و برادران، همانطور كه شما هر شب در اين 50 و اندي شب حاضريد در ميادين و خيابانها، بچههاي ما هم همينطور آمادهاند فكر نكنيد كه اين دو هفته يك مهلتي براي او بوده به ضرر ما، نه فرصتي كه براي ما بوده از تهديدش بيشتر بوده، اين را با اطلاع عرض ميكنم لذا تا آنجا كه ما خبر داريم لابي صهيونيستي خيلي مايل است كه جنگ را آغاز كند، ترامپ هم تمايل دارد چون ميخواهند با يك دستاورد خارج شوند، ما همين جا از قول شما مردم از زبان شما مردم من اعلام ميكنم،
اگر لابي صهيونيستي حماقت كند، ترامپ احمق هم بپذيرد، جنگ نظامي مجددي را آغاز كنند، جمهوري اسلامي رزمندگان ما درسي به آنها خواهند داد كه همان لابي صهيونيستي به غلط كردن بيفتد
خدايا اتحاد ملت عزيز ما را و مسئولان ما را بيشتر بفرما
عزت و اقتدار رهبر ما را بيشتر بفرما
نفوذ كلام ايشان را در داخل و خارج كشور بيشتر بفرما
اين انقلاب را به دست ايشان به صاحب اصلي تحويل بفرما
دولت محترم را براي حل مشكلات مردم ياري بفرما
خدايا به اين مردم از طرف پيامبر اعظم صاحب شريعت بهترين پاداش را عطا بفرما
امام رضا عليه السلام، حضرت معصومه سلام اله عليها را در دنيا و برزخ و آخرت دستگير و شفيع همهي ما قرار بده
بيماران مخصوصا مجروحان جنگ ماه رمضان را شفا كرم بفرما
حوائج خواهران و برادران و شنوندگان ما را به حق امام رئوف به حق امام رئوف، به حق امام رئوف بر آورده بفرما
************كارنامه امام حاضر و امام شهيد ما و شهداي عزيزما ثبت بفرما
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ
إِنَّا أَعْطَيْناكَ الْكَوْثَرَ (1)فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَ انْحَرْ (2)إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ (3)
صدق الله العلي العظيم
اللهم عجل لوليك الفرج